ozonowanie

pasz i zbóż w silosach

Ozonowanie plonów

Zebranie plonów to nie koniec czynności związanych z pracą na roli. Zboże zebrane podczas żniw musi być odpowiednio przechowywane, żeby zachowało świeżość przez jak najdłuższy czas. Z tego powodu coraz więcej rolników decyduje się nabyć silos do przechowywania zbóż. Niestety, zakup odpowiedniej maszyny to nie wszystko – żeby zapewnić całkowitą ochronę plonów przed pleśnią, drobnoustrojami i innymi szkodliwymi bakteriami czy wirusami, należy regularnie przeprowadzać proces pozbywania się tych związków. Coraz częstszym rozwiązaniem jest ozonowanie pasz i zbóż w silosach.

Ozon jest cząsteczką składającą się z trzech atomów tlenu (O₃). Z uwagi na fakt, że jest ona bardzo niestabilna i ma krótki czas połowicznego rozpadu, proces przekształcenia w tlen zachodzi bardzo szybko. Dodatkowy atom tlenu w cząsteczce powstaje w wyniku wyładowania elektrycznego, bądź pod wpływem działania promieni UV. Naturalnie proces powstania ozonu możemy obserwować w wyniku niektórych reakcji chemicznych. Najpopularniejszymi przykładami ozonu w przyrodzie są: warstwa ozonowa powstała w wyniku promieniowania UV, związek tworzony w trakcie burzy za sprawą wyładowań atmosferycznych lub w okolicy wodospadów.

Ponadto, ozon może być sztucznie generowany zgodnie z zasadą, na jakiej powstaje w przyrodzie. W jego produkowaniu najczęściej stosowane są wyładowania kontrolowane. Gazem źródłowym w ozonatorze może być powietrze lub czysty tlen. Wyższe stężenie ozonu można uzyskać w przypadku stosowania tego drugiego, na przykład z butli tlenowych.

Jak wygląda ozonowanie pasz i zbóż w silosach?

Ozon może być stosowany jako środek do czyszczenia i dezynfekcji. Dużo lepiej sprawdza się w tej roli niż na przykład chlor, ze względu na swój mniej szkodliwy charakter. Doprowadza on do utlenienia dezynfekowanego materiału praktycznie bez powstawania produktów ubocznych. Co więcej, ma on mocy, rozpoznawalny zapach, więc bardzo niewielkie stężenia są natychmiast wyczuwalne. Dzięki temu praca z ozonem jest bezpieczniejsze niż w przypadku pracy ze szkodliwymi gazami, które nie posiadają zapachu.

Ozonowanie zbóż to proces dość powolny i jest zależny przede wszystkim od wielkości silosu i wilgotności ziarna. Cały proces może trwać kilka godzin lub w ekstremalnych wypadkach nawet kilka dni. Duża część rolników stosuje metodę ozonowania zbóż zaraz po zbiorach. Zapobiegają w ten sposób rozwojowi bakterii i drobnoustrojów, kilkakrotnie przedłużając świeżość plonów. Dodatkowo proces ten zapewnia całkowite zahamowanie wzrostu grzybów i ich zarodników oraz niszczy do 97% szkodliwych aflatoksyn, jednocześnie nie wpływając na zdolność kiełkowania nasion. Ziarna bogate w aflatoksyny powstają w wyniku przedostania się do nich wilgoci i nie nadają się do późniejszych procesów wytwarzania paszy.

Zalety procesu ozonowania

Oprócz wymienionych wcześniej zalet, proces ten ma szereg innych pozytywnych właściwości. Do najważniejszych zalet ozonowania należą:
• usuwanie zapachu stęchlizny, przez co zboże oraz pasza mogą zachować świeżość na dłużej;
• samoistny rozpad, więc nie pozostawia on po sobie żadnych szkodliwych odpadów;
• możliwość wytworzenia ozonu bezpośrednio na miejscu, więc nie jest wymagany transport niebezpiecznych substancji;
• większe bezpieczeństwo użytkowania i mniejsza szkodliwość dla ziarna niż w przypadku innych gazów, jak na przykład PH₃ czy chloru.

Bezpieczeństwo najważniejsze

Poza szeregiem zalet, należy pamiętać, że ozon jest szkodliwy dla zdrowia człowieka, jeżeli jest on wdychany przez dłuższy czas lub w dużym stężeniu. Zabiegi z jego użyciem powinny być wykonywane przez wykwalifikowanych pracowników wyposażoną w miernik ozonu oraz odpowiednie zabezpieczenie dróg oddechowych.

Maksymalne stężenie ozonu na jakie może być wstawiony człowiek wynosi 0,06 PPM dla 8 godzin na dzień, 5 dni w tygodniu. Natomiast w przypadku 15 minut wartość ta wynosi 0,3 PPM. Najczęstszymi objawami podczas zatrucia ozonem są suchość w ustach, kaszel, ból głowy i klatki piersiowej. Aby ochronić się przed niebezpieczeństwem, zaleca się stosowanie całotwarzowych masek przeciwgazowych.